91 مين سالگرد شهادت ستارخان؛ سردار ملي، شکوهمندتر از سالهاي قبل برگزار شد .

_{سحر محمدپور - علي محمدي}

نود و يكمين سالگرد شهادت ستارخان، سردار ملي روز پنج شنبه 26 آبانماه در قبرستان طوطي حرم شاه عبدالعظيم بر سر مزار شريف ستارخان برگزار شد.

 درابتداي اين مراسم كه فعالان آذربايجاني از شهرهاي مختلف آذربايجان( تبريز، اورميه، اردبيل ، زنجان ، همدان ، قزوين ، مراغه، ماكو ، خوي، مرند، قوشاچاي،موغان، اراک، ملاير و....) شركت كرده بودند، بهروز صفري، فعال زنجاني با قرائت شعري ( آذربايجان نه اوچون آذربجان اولدون...) طي سخنان كوتاهي به بررسي حركت هاي هويت خواهانه ملت  آذربايجان در صد سال اخير پرداخت.

در ادامه  سعيد موغانلي، سردبير نشريه يارپاق با خواندن شعري(ستارخانين گوزلري) شركت كنندگان در مراسم را به آرامش دعوت كرد.

مهندس غلامرضا اماني، فعال  سرشناس تبريزي  با اشاره به اينكه سالگرد شهادت ستارخان روز " عدالت"   نام گذاري شده است،  گفت :امروز شاهد برگزاري مراسم بزرگداشت اين اسوه  مقاومت در شرايطي بسيار امنيتي هستيم. اماني در ادامه نيز با اشاره به حركت دموكراسي خواهانه ستارخان، آذربايجان را از اين دموكراسي بي نصيب دانست!

سخنران بعدي مراسم صالح كامراني، وكيل و حقوقدان آذربايجاني بود كه با دعوت از فعالان آذربايجاني به وحدت و تكيه بر ابزار قدرتمندي به نام «ملت آذربايجان» بر لزوم ايجاد اصلاحات اخلاقي و از بين بردن  هر چه بيشتر منيت ها تاكيد كرد.

 وي از ارگانهاي مدافع حقوق بشر خواستار توجه به حركت مدني ملت آذربايجان- قبل از تبديل شدن به حركت خشونت بار و خارج شدن از حالت سكوت انقلابي – شد.

سپس سئودا وطن سور، كودك شش ساله آذربايجاني شعري زيبا در وصف ستارخان وآذربايجان خواند.

سخنران بعدي آقاي عباس لساني، فعال شهير  اردبيلي  بود. او نطق  خود را  با خواندن شعري با مطلع سن شهيد اوغلوسان آغاز كرد.

وي گفت : ما براي رسيدن به خواسته هاي خود نيازمند ابزار قدرتيم و آن ابزار ملت ماست. وظيفه ما در اين برهه زماني بيداري ملت آذربايجان با امكانات موجود است. خواسته ما حقيقت است و هميشه حقيقت  براي صاحبان قدرت تلخ است.

لساني با اشاره به فشارهاي شديد امنيتي و تضييقات گسترده عليه فعالان حركت ملي در قورولتاي کبير قلعه بابک در کليبر ونيز روز مشروطه در تبريز، حضور وسيع  فعالان در اين مراسم را بسيار مثمر ثمر دانست.

سپس خانم تلناز نعمتي از دانشگاه زنجان شعر(اوره ييم يانير) و ائلشن نوغديار شعر ( خوش گوردوك اولو سردار) و ياشار عدالت شعر ( هاراي) را در ميان فريادهيا ياشاسين آذربايجان حضار قرائت کردند.

حجت الاسلام عظيمي قديم، روحاني هويت طلب آذربايجاني که اخيرا بعد از سپري کردن نزديک به 3 ماه حبس  سياسي در زندان تبريز  آزاد شده است  طي سخناني به تبعيضات فرهنگي حاكميت  بر ملت آذربايجان اشاره كرد و تاكيد كرد كه متاسفانه حاكميت زير لواي مذهب، سياست هاي شوونيستي حكومت پهلوي را بيش از پيش اجرا مي كند و تصريح كرد كه البته فرزندان آذربايجان اجازه چنين عملي را نخواهند داد ؛ "هيهات من الذله."

او همچنين بر صبغه بارز آذربايجاني شهر قم اشاره کرد و اين استان را بخشي از آذربايجان دانست.

مهندس حسن راشدي، فعال و نويسنده آذربايجاني ضمن تشكر از نصب تنديس ستارخان در يكي از پاركهاي تهران  خواستار انتقال مزار  اين شهيد شريف  به تبريز شد. وي همچنين از سياست تبعض آميز دولت درقبال شهرهاي آذربايجان در قياس  با شهرهاي مركزي و كويري فارس نشين  عميقا انتقاد كرد.

در اين ميان علي ابوالقاسمي دانشجوي همداني با تاكيد برهويت  آذربايجاني  شهرهاي تورك نشين همدان،اين استان را بخش جدائي ناپذيري از اذربايجان دانست وبر انتقال مزار ستارخان به تبريز تاکيد کرد.

عسگر اكبرزاده، خاقاني تورك ، مرضيه پروانه ، آيدين مقدسي، آشيق شهبازي، علي سيار، حسن رضايي ( نماينده جمعيت اسلامي دانشجويان دانشگاه زنجان) علي انواري و ائلياز ملكي نيز اشعاري را  با موضوع ستارخان وآذربايجان خواندند.

اكبر آزاد (فعال سياسي و فرهنگي ) ضمن تسليت شهادت ستارخان و وفات علامه محمد تقي جعفري از سياست هاي تبعيض آميز دولت در قبال آذربايجان انتقاد كرد  و با اشاره به رور  21 آذر(21 آذر 1324روز برپايي  حکومت ملي و 21 آذر 1325 آغاز نسل کشي و قوم زدايي شوونيسم فارس در آذربايجان ) برخي از سياست هاي كنوني را ادامه سياست هاي نژادپرستانه رژيم پهلوي دانست.وي تشديد فلاکت اقتصادي در آذربايجان و تسريع روند مهاجرت از اين استان زرخيز را يکي از اين سياستهاي شوونيستي دانست.

وي تاكيد كرد حركت ملي آذربايجان حركتي كاملا مدني است و با حركت هاي هويت طلبانه اعراب در خوزستان از نظر روش متفاوت است .وي تاکيد کرد در صورت ادامه سياست هاي تبعيض آميز حاکميت عليه آذربايجان و تورکها احتمال تبديل آن به حركاتهاي ديگر وجود دارد.

در پايان مراسم نيز قطعنامه نود ويكمين سالگرد شهادت ستارخان در ميان فريادهاي ياشاسين آذربايجان شرکت کنندگان  قرائت شد .

سپس شركت كنندگان با تشكيل زنجيره انساني و بالا بردن دستهاي به هم قفل شده يکديگر، قسم نامه اي آتشين موسوم به " آند اولسون" ونيز سرود ملي "آذربايجان سن سن منيم" را همخواني كردند.

مراسم با ذكر فاتحه اي بر مزار شهيد شيخ محمد خياباني به پايان رسيد.

گفتني است اجراي زيباي اين مراسم را آتيلا كيشي زاده و صديقه بويه (گونش) بر عهده داشتند.

 تصاوير و پوسترهاي ستارخان،بابك،ثقه الاسلام،باقرخان، شيخ محمد خياباني و... به همراه پلاكاردها و پارچه نوشته ها يي با مضامين زيردر دست شرکت کنندگان مشاهده مي شد؛

       -         اولو سرداريميز، ستارخان! اويان، اويان (آذربايجان- قاراداغ)

       -         اولسا قيزيلدان قفسيم.... آزادليغا وار هوسيم!

-          ائل بالاسي ستارخانين يادي خاطيرلاردا عزيز اولسون(زنجان بيليم يوردونون ايسلامسال توپلومو)

-         ستارخان عدالت گتيرمك اوچون وطني ترك ائديب هله ده قاييتماييبدير (آذربايجان - تبريز)

-         آذربايجان! گوزل آدين اوستومدن گوتورولسه ده  سينمه دن سيلينمه يه جك! (اذربايجان - اردبيل)

-         گله جك بيزيمدير

-         بوگون سن ، من، يوخ ! بيز اولمالييق! (آذربايجان ميللي حركتي)

-         ايسلام كولگه سينده فارسچي ليغا دايانمايين! (قوم توركلري).

-         قهرمانلاريني اونودان ميللت يابانجي لارا قول اولار!  (تربيت معليم بيلي يوردو).

-         ولن يجعل الله للكافرين علي المومنين سبيلا

    چرا ايرا ن بزرگترين شريك اقتصادي  و نظامي ارمنستان است؟!  (حركت ميللي آذربايجان)

-         O world I am a whole nation my existence is being strained (Azarbaijan - Ardabil).

-         ميللي حركتده بيرليك چوخ اونملي دير

-         آذربايجان آزاد اولونجاق   ديره نيش سورجك  !(آذربايجان اردبيل)

-         يوردوم اوددان يارنيب دير، سونمه يه جك اوجاغي!

-         اوجوز ساتما يوردون آذربايجاني، آخيب  اوغرونا سايسيز ارلر قاني.

-         فارسلاشديرماق = فاشيزم

-         اولومه هن ، بويوندوروغا يوخ.

-         ائلينه يانان كول اولماز

-         آزادليق اوغروندا يورولماق ياساقدير) !آذربايجان- اردبيل).

-         هله ده اويانيش ان بويوك استراتژيميزدير

-         تورپاقدان پاي اولماز (آذربايجان - مراغه)

-         آنا ديليم اولن دئيل... باشقا ديله دونن دئيل (آذربايجان - قزوين)

-         قارقيش زمانه نين قانونلارينا....(آذربايجان – مراغه )

-         ياشاسين آذربايجان. (آذربايجان - همدان)

-          Bir dil bilan bir insandir iki dil  bilan iki insanedir  ana dilin bilmayan  neja insandir.

-         35 millions azarbaijanians live in Iran

-         Chauinism is doomed to fail

 در حاشيه:

o   برخلاف سالهاي گذشته،امسال با وجود فشارهاي مضاعف بر فعالان حركت ملي در مراسم قلعه بابك و مراسم مشروطه در تبريز، صدور احكام سنگين(حبس و تعليق و تبعيد) و تهديد برخي از فعالان به عدم شرکت، تعداد شركت كنندگان به مراتب بيشتر از سالهاي قبل بود.

o   گفته مي شود جمعي از شرکت کنندگان به هنگام بازگشت بخصوص در مسير مترو تفتيش بدني و برخي ديگر  بازداشت شده اند.هنوز از تعداد بازداشت شدگان اطلاع دقيقي در دست نيست.

o       بيش از 1500 نفر از فعالان شهرهاي مختلف  آذربايجان و تهران در اين مراسم شركت كرده بودند.

o       اطراف مزار ستارخان  مملو از افرادي بود كه مشغول فيلم برداري و عكاسي از مراسم بودند.

o       مزار ستارخان به شمع هاي سه رنگ آبي ، قرمز و سبز و نيز گلهاي قرنفيل(ميخک) ، رز و ... مزين شده بود.

o       در ابتداي مراسم متصديان حرم شاه عبدالعظيم( به درخواست نيروهاي امنيتي) مانع استفاده از ميكروفون در اين  مراسم شدند كه  پس از اعتراض شركت كنندگان مجددا از ميكروفون استفاده گرديد.

o       امسال نيز همچون سالهاي گذشته نيروهاي امنيتي حضوري  فعال  در مراسم داشتند وضمن  فيلم برداري آشكاراز مراسم ، مشغول فيلم برداري از پشت بام ها نيزبودند.

o       همچون سالهاي گذشته پخش سرودهاي مولودي ونوحه !!  از بلندگوهاي حرم برقرار بود و مانع از شنيده شدن صداي سخنرانان اين مراسم مي گرديد.

o       در اين مراسم ، توركان قشقايي، كرمان وملاير نيز حضور داشتند.

o       ازدحام شركت كنندگان تورك در اطراف مزار ستارخان باعث جلب توجه زائرين آذربايجاني حرم شاه عبدالعظيم  شد و درنهايت بسياري آنها نيز به جمع شركت كنندگان اضافه شدند.

O  شرکت کنندگان در مراسم به دعوت سخنرانان به آرامي صحن طوطي را ترک کردند.

o    در هنگام برگزاري مراسم شعارهايي چون  ياشاسين آذربايجان،هاراي هاراي من تورکم،محو اولسون داشناکلار،قاراباغ بيزيمدير بيزم   اولاجاق، خوار اولسون شوونيسم،اولوم اولسون فاشيسمه و ياشاسين آزادليق سرداده شد.