تحقيق‏ تدوين و ويراسته شاهرخ فرزاد  

قسمت دهم

نشر جديد کتاب دوازدهم شهريور به زبان فارسي توسط جنبش فدرال  دموکرات آذربايجان

<<<<

حسين فيض‌الهي وحيد

در مورد ترك يا غير ترك بودن سرزمين آذربايجان بحث‌هاي مختلفي شده و نظريات گوناگون ابراز گرديده است. عقيده‌ي بعضي بر اين است كه آذربايجان در زمان صفويه و با روي كار آمدن تركان صفوي و رسمي شدن زبان تركي آذربايجاني ترك زبان گرديده است!! در مقابل، عده‌اي نيز بر اين عقيده‌اند كه تركان از بوميان اصلي آذربايجان بوده و دولتهاي بزرگ و كوچكي همچون مادها، گوتي‌ها، حوري‌ها، اورارتويي‌ها و... ترك بودند و اسنادي در اين زمينه ارايه مي‌نمايند، از جمله با اشاره به ملاقات ناصرخسرو قبادياني با قطران تبريزي در تبريز كه ناصر خسرو به آشكارا مي‌نويسد: «در تبريز قطران نام شاعري را ديدم شعري نيك مي‌گفت اما زبان فارسي نيكو نمي‌دانست»(1) معتقدند كه زبان اصلي مردم آذربايجان در سده‌هاي گذشته ترك بوده است. با توجه به اسناد و مدارك ارايه شده از جانب اين طيف چنين بنظر مي‌رسد كه اسكان تركان در آذربايجان سابقه طولاني‌تري داشته و نمي‌تواند با روي كار آمدن صفويان ارتباط چنداني داشته باشد چه در زمان تيموريان و نيز آق قويونلو و قره قويونلو شاعران بسياري از جمله نسيمي ، حبيبي ، كشوري، اماني و حقيقي بودند كه به زبان تركي در آذربايجان اشعاري سروده‌اند و حتي گفته مي‌شود در اوائل حمله مغولان آذربايجان با نام «سرزمين ترك» (تورك يوردو) شناخته مي‌شد و سياحان خارجي نيز سرزمين آذربايجان را با نام «سرزمين ترك» مي‌شناختند.

<<<<<

به آتش كشيدن كتابهاى تركى

جلاد كتابهايى كه تل تل ميسوزانى
شهرت هزار كمال و آرزوى هزار دل است.
ما از اين دنيا كوچ ميكنيم و آنها يادگار ميمانند
در هر ورقش چه احساسهاى انسانى نقش بسته است
جلاد بگوببينم تو نسل فدائيان را بر مياندازى؟
خونى كه مانند گرگ ميخورى خون صاف ملت من است
زمان ميرسد٫ صداى پايش را ميشنوم
روح قيام شهيدان گلويت را خواهد فشرد
تاريخ را ورق بزن و از من شرم كن
مادرم تومريس مگر سر كيخسرو را نبريد؟
تاج گل كوراوغلو و ستارخان بر سر من است

<<<<<

نگاهی گذرا به وقايع جنبش ملی 21آذر

اکنون 60 سال از جنبش 21 آذرسال 1324 و دوره يکساله حکومت ملی آذربايجان سپری شده است. شرح حوادث اين سالها ازجمله در کتابهای «12شهريور» و«برگ های زرين» به زبان ترکی آذربايجانی موجود است. آثاری که بيطرفانه و فارغ از الزامات سياست روز به سراغ حوادث مهم 60 سال قبل آذربايجان بروند به نحو تاسف آوری اندک است. برعکس تا بخواهيد اوراق آلوده به کينه ورزی عليه آذربايجان و جسارت تاريخی آن عليه حکام دست نشانده بيگانگان بر ايران، چاپ و نشر می شوند. اينجانب بعنوان يک آذربايجانی وظيفه ملی و وجدانی خود دانستم که با استناد به شواهد تاريخی موجود، شمه ای از رويدادهای 60 سال قبل آذربايجان عزيز را به خوانندگان عزيز تقديم دارم

 ميرموسی هاشمی     

<<<<<

فانوس بدستان عصر نو!

نگاهی بر وقایع 21 آذر و نقش پیشه وری

بخش اول

بخش دوم

مختار برازش  

پيرامون کتاب عليرضا ميانالی : سيلاحلا اولچولن توپراق 

ياشار گولشن  

***

حتي اطلاق لفظ معجزه قادر به توجيه و بيان اين اعجاب تاريخي نيست. هر يک ازين دستاورد ها به تنهايي کافي است که مشروعيتي مقدس بر يک جنبش اجتماعي به بخشد به خصوص اگر آن را با شرايط و محدوديت هاي تکنيکي آن عصر و در اوضاع پايان جنگ جهاني دوم و شرايط انقلابي و کشمکش هاي سياسي و نظامي  دوره يک ساله در نظر بگيريم. .در واقع درک اين اين اقدامات و چگونگي به انجام رسيدن انها تنها با فهم اتشفشان قدرت نيروي خلقي ممکن است که آزاد ميشود وبا تکيه به فرهنگ ملي خود با علاقه  و اشتياق و فداکاري و در زير رهبري نمايندگان اگاه خود به کارهاي سترگ دست ميزند و ناممکن هارا ممکن ميکند.

***

انتقام نيروهاي ارتجاعي از مردم اذربايجان انچنان فجيع و بي رحمانه بود که برخي ناظران بي طرف خارجي بدرستي انرا رفتار يک ارتش اشغالگر غارتگر ناميدند. در جريان هجوم و غارت شهرها ودهات اذربايجان و کشتارها واعدام هاي بي رحمانه، قريب سي هزار نفر بقتل رسيدند و هزاران نفر ديگر مجبور به مهاجرت شدند. بي اغراق عمق و وسعت جنايت رژيم پهلوي در کشتار مردم آذربايجان از مجموع همه آن چيزي که سالها بعد نيروي هاي سرکوبگر وابسته آن تا دوره انقلاب بهمن 1357 برسر مردم ايران آوردند بمراتب وسيعتر و بيرحمانه تر بوده است.

***

<<<<<