Details

اوچونجو یول، گونئی آزربایجانین چیخیش یولو، نه دئمک‌دیر؟

یونس شاملی

منیم کؤلن شهرین‌ده ۲۱ آذر موناسیبتی ایله برپا اولان سئمینارداکی دانیشیغیم کیم‌سه‌لره چوخ دوزگون و کیم‌سه‌لره آغیر و لازیم اولمویان بیر موباحیثه کیمی گلمک‌ده‌دیر. حتی بعضی یالنیش آنلامالاردا ایکینجی دوشونجه‌نین فورمالاشماسین‌دا مئیدانا چیخمیشدیر. بونا گؤره، قیسساجا «اوچونجو یول» عنوانی ایله دانیشدیغیما بعضی ایضاحلاری آرتیرمانی لازیم گؤروره‌ م. البت‌ده چوخ آیدن دیر کی بو قونو گئنیش ده یه رلندیرمه احتیاجی واردیر.

من گونئی آزربایجان‌دا اوچ فیکیر، و او اساس‌دا موجود اوج سیاسی آخین‌دان سؤز آچمیشام:

  1-»ایران‌چی‌لیق» مفکوره ‌سین داشییانلار (یعنی، اونلار کی آزربایجانی یوخ ایرانی اؤزلرینه وطن بیلیرلر، میللی کیم‌لیک لرین تورک یوخ، آذری تانیت‌دیریلار، دیللرین تورکجه یوخ آذریجه آدلان‌دیریرلار و.. )

  2-»تورکچولوک و آذربایجان‌چی‌لیق» اساسین‌دا موباریزه آپاران لار، اما گونئی آزربایجان مسئله‌لری ایله چوخ حیس‌سی و عصبی یاناشانلار و فیکیر گؤرونتولری، بوتؤوچولوک، توران‌چی‌لیق، و ایستیقلالیت (هم ایستراتئژی هم ده تاکتیک کیمی) گؤزه چارپیر. بو فیکیر صاحبلری حیسسی داوراندیقلاری اوچون گونئی آزربایجانین میللی دئموکراتیک حرکاتین‌دا قیسسا، آرا و اوزون مدت‌لی ایستراتئژی‌سی ایله ایلگی‌لنمیرلر، بو فیکیری داشییانلار دیل باخیمین‌دان شیدت، حیسس باخیمین‌دان عصبی، باشقا میللتلره باخیش لار خور و نیفرت یایماقدادیر، حتی بو فیکیر آخینی نا باغلی اولانلار حرکاتیمیزین ایچین‌ده بیر -بیرینه قارشی شیددت و تخریبات آپاریرلار و...

  ۳. اوچونجو یول ایسه، «دئموکراتیک تورکچولوک و مودئرن آزربایجان‌چی‌لیق اساسین‌دا برپا اولموش‌دور، (یعنی تورکچولوگو عیرق‌چی باخیشین‌دان آیری توتماق و مودئرن آزربایجان‌چی‌لیقلا آزربایجان دولت چیلیینه اینانما، اما او دئولتی گونئی آذربایجان‌دا تورکلرین دئولتی یوخ، بلکه آزربایجان‌دا یاشایان وطنداشلارین  ( تورک و غیر تورکلرین)، دئولتی دیه تانیماق‌دیر.

  بو دوشونجه شیوه‌سینده حیسس لره یوخ، بلکه عقلانیته (راسیونالیزمه) دایانیلیر، عصبی رفتارا یوخ، آنلاییش اساسین‌دا فیکیرلرله قارشیلانیر، شیددت دیلی یوخ، بلکه دموکراتیک و صلح سئور دیلل قونلانیلیر. باشقا میللت لره نیفرت یوخ، بلکه سایقی و دئمکراتیک جا داورانیلیر.

  »اوچونجو یول» آنلاییشین دا، گونئی آزربایجانین بوگونکو پروبلئملری، قیسسا مدت‌لی ایستراتژی‌سی جدی آلینیر. بو معنادا کی گونئی آزربایجان‌دا وئریله‌ن اسلوقانلار (شعارلار) مثبت، جلب ائدیجی و سمپاتیک اولمالیدر و بو شیوه یه دایاناراق حرکاتیمیزی آنتی‌پاتیک، عصبیته دایانان و شیددت دیلینده اولان اسلوقانلاردان اوزاق لاشدیرمالییق. بو شیوه دوشونورسک،  نمونه اولاراق "آنا دیلین‌ده تحصیل آلماق حاقی" ایله "ایستیقلالیت" اسلوقانلارینین رولونو بو ساحه‌ده آنالیز ائتمک اولور. نمونه اولاراق اؤزوموزدن سورمالییق کی، حرکاتیمیزین اسلوقانی "آنا دیلین‌ده تحصیل آلماق حاقی" اولورسا مثبت و سمپاتیک بیر ائتگیسی (تاثیری)‌ اولور، یوخسا "ایستیقلالیت" اسلوقانی می؟ بورادا ایستیقلالیئت و یا فئدئرالیزم فیکیرلری سؤز قونوسی دئییر. بلکه دوشونجه شیوه سی، دئمکراتیک یاپیم اسلوبو مئتود اولاراق نظره آلینمیشدیر.

  گونئی آزربایجان‌دا گئده‌ن میللی دئموکراتیک حرکات، خالقیمیز آراسین‌دا گنیش واسطه‌ده یاییلماماسی، میللی -مدنی آیدینلیغین خالقیمیز آراسیندا آرتماماسی، بو حرکاتین گئنیشمه سینده جیددی پروبلئم لر یارادیر. تورک خالقی نین میللی دئمکراتیک حرکاتی حاقلارین الده ائتمک اوچون گوج (مدنی و سیاسی گوج) قازانمالیدیر. بو گوج یالنیز و یالنیز میللی و مدنی حرکاتین مفکوره سی خالقی میزین آراسیندا یایلماقلار ممکن اولاجاقدیر. بونا گؤره اختصاص لی بیر سیاسی و مدنی حرکت غیرلازیم رادیکالیزم دن اوزاق دورمالی، ایفراط چیلیغین قارشیسیندا موقع توتمالی و مثبت بیر آلان دا، سمپاتیک و عدالت پرورو شعارلارلا خالقمیزی و حتی دیگر خالق لارین نظرلرین میللی دئمکراتیک حرکاتیمیزا جلب ائتملی دیر. بو حرکاتین اساس گوجو، دموکراتیک حاقلار،  میللتیمیز اؤز موقدراتینی تعیین ائتمه حاقی و بو یول‌دا صلح پرور دیل و ادبیاتا دایاناراق گئنیشدیریلمه‌لی‌دیر. بوگون بیزیم حرکاتیمیزین لازی‌می گوجو حتی ان کیچیک ایستیین‌ده الده ائتمه سینه ده یوخدور. بیزیم هامیمیزین اؤنونده دوران بیر گئنیش سوال بودور کی: گونئی آزربایجان‌دا بو مدنی و سیاسی دورقونلوغون سببلری ندیر؟

  من یم «اوچونجو یول» عنوانی ایله دانیشماغیم‌دا یوخاری‌دا ایضاح ائتدییم یوللار و فیکیرلری قیسسا اولورسادا آیدینلاشدیرماق، و اورادا  بیرینجی و ایکینجی فیکری گونئی آزربایجان‌دا دومینانت ( اوستون) اولماسین گؤسترمه یه چالیشمیشام. حال بو کی «اوچونجو یولو» گونئی آزربایجانین حرکاتین دا دومینانت اولماسینی بیزیم خالقین میللی ماراقلارین تامین اولماسیندا داها اویقون و داها اولوم‌لو گؤرورم.

  بو قونو اه لبه تده کی ماراتون دانیشیغا احتیاجی واردیر و بیر نئچه صحیفه و یا بیر ایکی ساعت دانیشماق ایله سونا چاتان قونو دئییر. من بو دانیشیقلا بو موباحیثه‌یه بیر ایشیق ساچمانی دوشونموشه‌م.

  بوگون گونئی آزربایجان‌دا گئده‌ن سیاسی و مدنی حرکت ضعیفله‌میشدیر. ائله ضعیفله مه کی، اونو دورقونلوق (رکود) شرایطینیه چاتدیرمیش‌دیر. بیز هامیمیز بو سورونون قارشی‌سین‌دا سوروملویوق کی، "گونئی آزربایجان‌دان گئده‌ن میللی دموکراتیک حرکاتین ضعیف له مه سببلری نه دیر؟ بیز هر بیریمیز میللی دئموکراتیک حرکاتین پاتالوژیی سین آراشریر ماقدا سوروملولویوق.

 منیم بو دانیشیغیم، آدین چدییم سوروملولوق اساسین‌دا میدانا چیخمیشدیر. و البته کی بو قونونون فرقلی یؤنلر آچیسنیدان یازی و ویدئو کلیپ واسیطه سی ایله حرکاتیمیزا ایچینده آچیخلاماغا چالیشاجاغام.

 

20150102 

آلمانییانین کؤلن شهرین‌دا برپا اولان سمینادا:

اوچونجو یول،

گونی آذربایجان‌دا میللی دموکراتیک حرکاتینین چیخیش یولو

http://shaməli.blogg.sə/2014/dəcəmbər/əntry.html

2015-01-09 11:14:18

آخرین عناوین

تهاجم همه جانبه است بلنت اسین اوغلو- ترجمه علی قره جه لو

کلیشه‌ها و پیش‌داوریها نسبت به جنبش‌های ملی-مدنی: موانع دستيابى به يك پلوراليسم متوازن در ایران علیرضا قولونجو

رشته دانشگاهی زبان و ادبیات ترکی؛ مبهم و مخدوش دومان رادمهر

ابوبکر بغداديٍ فاجعه مونيخ یاشار گولشن

دوشونجه شیوه یه یؤنه لیک یوخسا یانلیش آنلاییشلار! یاشار گولشن

قوميتگرائي افراطي فارسي و مراسم کتاب‌سوزي ٢٦ آذر سال ١٣٢٥ در آزربايجان مئهران باهارلي

!STAND AGAINST RACISM

فتيله شبکه دو تلويزيون دولتي جمهوري اسلامي برنامه ای برای تباهی اذهان کودکان یاشار گولشن

نکاتی در مورد برنامه صفحه دو بی بی سی- نتایج انتخابات ترکیه علیرضا قولونجو

مصاحبه با غلامحسین ساعدی مصاحبه کننده، ضیاء صدقی-آوریل 1984

قدرالسهم به روایت اکبر اعلمی یاشار گولشن

به نام اویغورها! روزبه سعادتی

کلاشنیکف‌ها هرگز شکوفه نمی دهند علیرضا قولونجو

پایه‌های لرزان "بنیاد فرهنگ، ادب و هنر آذربایجان" محمدرضا هیئت

کارت قرمز بر علیه نژادپرستی سیستماتیک موجود بر علیه ترک ها در ایران اومود مهدیان

دفتري به عنوان فرهنگ استان آذربايجان بجای فرهنگستان زبان ترکی! یاشار گولشن

زبان ترکی بعنوان یکی از زبانهای رسمی مجلس نمایندگان شورای اروپا تعیین شد

تدارک برای گردن زنی ناصر مرقاتی

اعتراض زنان ترک به حضور حسن روحانی با مچ بندهای سرخ، علامت بوزقورد و نشان پیروزی

ماهی سیاه کوچولوی صمد بهرنگی در لیست ده کتاب برتر متتقد روزنامه گاردین

شرایطی که توافق لوزان را تحمیل کرد یونس شاملی

حمله عوامل حکومت ايران به ترک های هوادار تیم والیبال اورمیه در تهران

هجوم مامورين انتظامي به عرب هاي اهواز

در آسيب شناسى حركت ملى آذربايجان - بخش ١ و ٢ معصومه قربانى

دولت روحانی با موضع گيري هاي يونسي بدنبال چه هدفي است؟ یاشار گولشن

قضیۀ سلماس، حکیم توس و اساتید سعید یوسف

keçen Qonular

تورک! سن سؤمورگه‌دن/ایستیعماردان قورتولماق اوچون نه ائدیرسن؟ علیرضا قولونجو

سولئیمان‌اوغلو ایله سؤیله‌شی آنلام درگیسی، ایکینجی سایی، شوبات 2017

نه ائتمه مه لی ییک! ؟ دومان رادمهر

آخساق قایدالار ایواز طاها

بیزیم عزیز نسین س. حاتملوی

گونئیده 300 تورک فعال اویغورلارا دستک بیاناتی ایمضالاییب

تورکمن گمیچی گونئیلی فعاللاری 13 ایل حبسه محکوم ائدن حؤکمدەکی تضادلار حاقدا دانیشیر

کریم عسگری: گونئی تشکیلاتلاری تورکیەده HDP-نین فعالییتینی اؤرنک آلا بیلر

ماحمودعلی چؤهرەقانلی: تبریزدەکی گئدیشات نورمال دئییل

ستار سایین قالا: او دؤنم چوخ اؤزل بیر دؤنم ایدی

اکبر ابولزاده: تراختور قهرمان اولسایدی، ایراندا یاشایان تورکلر اؤزونە-اینام قازاناردی

آل بو سنه قير ميزى اسماعیل جمیلی

ایرانلی آیدینلارین ائتنیک حاقلارینا یؤنه‌لیک یاخلاشیمی ده‌ییشمکده‌دیر می؟ یوردنئت'ین توغرول آتابای ایله سؤیله‌شیسی

محمد رضا لوایی: گونئیلیلر اوچون مای حادیثەلری بیر باشلانغیج نؤقطەسیدیر

مهسا مئهدیلی: اؤیرنجی قادینلار مای قییامیندا بؤیوک رول اوینادیلار

یاشاسین یاشاسین قهرمان تبریز اسماعیل جمیلی

ائلچین حاتمی: اقتصادی وضعییت خوصوصیله قئیری-فارس بؤلگەلرده چوخ آغیردیر

İranlı aydınların etnik haqlarına yönəlik yaxlaşımı dəyişir mi? (Toğrul Atabay ilə söyləşi)

علیرضا اردبیلی: ایرانداکی ایرقچیلیک عربلر و تورکلری بیر-بیرینه یاخینلاشدیریب

یاشار اسدی ایراندا میتینق کئچیرن اون مینلرله موعلیمین طلبلری حاقدا دانیشیر

یاشار حیدری آوروپادا یاشایان گونئیلی موهاجیرلرین دوروموندان دانیشیر

دومان رادمئهر: ایراندا آنتی-عرب احوال-روحییەسی حؤکومتین بؤلگەده یوروتدویو سییاسته خیدمت ائدیر

اوغوز تورک ایران-قرب راضیلاشماسی، سانکسییالار و اونلارین قئیری-فارس آزلیقلارا تاثیری حاقدا دانیشیر

حمید منافی: علیرضا فرشی ائوین زیندانیندادیر، وکیلی ایله گؤروشه بیلمیر

محمد احمدیزاده: صفویلر دؤنەمی موسیقی تاریخیمیزین قیریلما نؤقطەسیدیر

نه‌کی‌وارین هر گونو بایرام اولسون! وکتور جئری

31-03-2015 ایران-ایسوئچ اویونوندان بیر راپورت

محمد رضا هیئت: تورکجەنی یوخ ائتمەیه چالیشان سیستئم تورک دیل قورومو آچدیرماز

اوختای آلپ تورک: نه ”پئرشین” نه ده ”ایرانیان” - بو آدلار بیزی تمثیل ائتمیر

یونس شاملی سلماس دا هئیکل اولایی و گونئیین شهر شورالاری حاقدا دانیشیر